فون فایندر

معرفی کشورهای برتر در اچ‌ایندکس مقالات نانو/رتبه ۱۸ ایران در این شاخص • فون فایندر

امام حسین (ع) : بخشنده ترین مردم کسی است که در هنگام قدرت می بخشد.
پنج شنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۶

اچ‌ایندکس معیاری از کیفیت و کمیت مقالات علمی هست که برای ارزیابی تأثیرگذاری علمی محققان، دانشگاه‌ها یا کشورها مورد هستفاده قرار می‌گیرد. بر اساس گزارش هستت نانو، ایالات متحده، چین، آلمان و سنگاپور بالاترین مقدار این شاخص را برای مقالات نانوی منتشرکـــرده در ۵ سال منتهی به پایان ۲۰۱۶ دارند و ایران نیز رتبه ۱۸ را در این شاخص دارد.

به نقل پایگاه فراخوانهای علمی پژوهشی کشور(callforpapers.ir)، اچ ایندکس (h-index) شاخصی هست که می‌توان به وسیله آن محققان تأثیرگذار را از آنهایی که صرفا تعداد زیادی مقاله منتشر کـــرده‌اند، متمایز کـــرد. در واقع این شاخص معیاری از کیفیت و کمیت مقالات علمی هست و برای ارزیابی تأثیرگذاری علمی گروهی از محققان نیز بکار برده می‌شود، مثلاً شاخص اچ دانشگاه‌ها و یا یک کشور از این طریق قابل اندازه‌گیری هست. این شاخص با در نظر گرفتن تعداد مقالات پرهستناد افراد و تعداد دفعات هستناد انجام گرفتن آن مقالات توسط دیگران محاسبه می‌شود. به عبارت دقیق‌تر، اچ ایندکس ۱۰ یعنی فرد یا نهاد مورد نظر ۱۰ اثر انتشاراتی (مقاله) در یک بازه زمانی معین منتشر کـــرده که هر کدام از آنها از زمان انتشار حداقل ۱۰ بار مورد هستناد واقع انجام گرفته‌اند! محاسبه اچ‌ایندکس توسط پایگاه‌های Web of Science، Scopus و Google scholar برای مقالات انگلیسی زبان انجام می‌شود.

بانک هشداراتی هستت نانو مقدار این شاخص را برای مقالات نانوی کشورهای مختلف در ۵ سال منتهی به پایان سال ۲۰۱۶ (۲۰۱۶-۲۰۱۲) از پایگاه Web of Science هستخراج و منتشر کـــرده هست. مطابق این آمار ایالات متحده با مقدار ۲۶۹ رتبه نخست را دارد. پس از آن، چین با شاخص اچ ۲۳۸ دوم هست و آلمان و سنگاپور و کره جنوبی در رده‌های بعدی قرار دارند. نکته جالب توجه رتبه سنگاپور در این شاخص هست. محققان سنگاپوری در ۵ سال اخیر، حدود ۱۱ هزار و ۴۶۰ مقاله نانو منتشر کـــرده‌اند و از نظر تعداد مقالات در رتبه هجدهم قرار دارند؛ درحالی‌که شاخص اچ آنها بالاتر از کره جنوبی و زیاد نزدیک به آلمان هست که هر دو کشور در این بازه زمانی نزدیک به ۴ برابر سنگاپور انتشارات علمی نانویی داشتند.

جایگاه سوییس و هسترالیا نیز در این شاخص با توجه به رتبه آنها از نظر تعداد مقالات نانویی (به ترتیب بیست و یکم و سیزدهم) جالب هست که نشان دهنده بهره‌وری و تأثیرگذاری علمی افزایش دانشمندان این کشورههست. ایران نیز در این ۵ سال زیاد از ۲۹ هزار مقاله نانو منتشر کـــرده هست و با شاخص اچ ۸۳ در رده هجدهم قرار گرفته هست.

نمودار زیر موقعیت ۳۵ کشور نخست دنیا (به جز آمریکا و چین) را در شاخص اچ و تعداد مقالات نانو نشان می‌دهد. کمیت و کیفیت مقالات نانوی کشورهایی که نزدیکتر به نمودار فرضی هستند، تواخانوم افزایشی با هم دارند.